Stres, günlük hayatta karşılaştığımız her türlü olaya karşı verdiğimiz fiziksel ve zihinsel doğal tepkilerdir. Fakat bu tepki sürekli hale gelirse sağlığımız açısından bazı olumsuz sonuçlara neden olabilir. Stresin nedenleri ve sağlığımıza olumsuz etkileri nelerdir? Yakından bakalım…

Genel olarak stresin nedenleri şu şekildedir:

  • Sevilen birinin ölümü
  • Boşanma
  • Bir iş kaybı
  • Finansal sorumluluklarda artış
  • Evlenmek
  • Yeni bir eve taşınmak
  • Kronik hastalık veya yaralanma

Aslında günlük hayatın içinde pek çok kez strese maruz kalabiliyoruz. Trafikte gereğinden fazla zaman harcadığımızda, bir randevuya geç kaldığımızda veya boşanma ve evlenme gibi duygusal durum değişiklikleri strese neden olabilir. Yaşamımızdaki fiziksel, zihinsel ve duygusal deneyimlerimizin tamamı, az ya da çok stres nedenidir.

Stresin fiziksel belirtileri uygu düzensizliği, baş ağrısı, aşırı terleme, çeşitli kas ağrıları ve sindirim sistemimizde bozukluk olarak kendini gösterebilir.

Zihinsel belirtiler daha çok karar alma süreçlerimizi ve konsantrasyonumuzu etkiler. Stres altındayken karar almada, odaklanmada ve hatırlamada güçlük çekebiliriz. Bu da doğrudan iş performansımızı etkiler. Çalışanların özellikle stres altındayken performansının düşmesinin nedeni karar alma süreçlerinin ve konsantrasyonlarının olumsuz etkilenmesidir.

Stres, duygusal anlamda da önemli değişikliklere neden olabilir. Bazı dönemlerde yaşadığımız duygu değişiklikleri çoğunlukla stresle ilgilidir. Böyle dönemlerde duygularda hızlı değişiklikler söz konusu olabilir. Kaygı, endişe, aniden öfkelenme, saldırganlık, gerginlik ve ağlama hissi stresin duygusal etkilerinden bazılarıdır.

Stres yaşadığımızda vücudumuzda da bazı değişiklikler meydana gelir. Bu değişikliklere beynimizin kontrol merkezi olan Hipotalamus neden olur. Hipotalamus, stres altındayken vücudumuzun çeşitli bölgelerine emirler göndermeye başlar: Stres hormonlarını salgılayın!

Hipotalamus tarafından salgılanan bu stres hormonları, vücudumuzun “kaç ya da savaş” tepkisinin nedenidir. Stres hormonları salgılanmaya başladığında kalp atışlarımız ve nefes alışverişlerimiz hızlanır; kaslarımız harekete geçmek için hazır hale gelir. Sonuç olarak vücudumuz, ani tepki gösterebilmemiz için kendini hazır duruma getirir.

Stres, her ne kadar vücudumuzun doğal bir tepkisi olsa da, bunun sık sık yaşanması bir dizi sağlık sorununun habercisi olabilir. Peki, aşırı stresi sağlığımıza nasıl bir zararı var?

Kronik Stres: Dikkat Edilmesi Gereken Bir Durum

Stresin sürekli hale gelmesi veya gerekli olandan daha uzun sürmesi sağlığımıza zarar verebilir. Stres, kronik hale gelmişse genel sağlığınızı etkileyebilir ve bazı semptomlara neden olabilir. Stres nedeniyle aşağıdaki semptomları yaşıyorsanız mutlaka bir doktora başvurun

  • huzursuzluk
  • anksiyete
  • depresyon
  • baş ağrısı
  • uykusuzluk

Stesin Merkezi Sinir Sitemine Etkisi

Merkezi sinir sistemimiz vücudumuzda “kaç ya da savaş” kararının alındığı merkezdir. Beynimiz bu kararı aldığında (kaç ya da savaş) adrenalin ve kortizol salgılamaya başlarız. Bu hormonlar kalp ritmimizi artırır ve acil durumlar için gerekli olan bölgelere kan akışını artırır.

Vücudun adrenalin ve korizol salgılaması, korku kaynağı ortadan kalkana kadar devam eder. Strese neden olan tehdit veya korku kaynağı ortadan kalktığında hipotalamus bu hormonların salgılanmasını keser ve vücudumuz eski normal haline döner.

Solunum ve Kalp Sağlığına Etkisi

Vücudumuzun stres hormonu salgılaması kalp ve solunum sistemini de harekete geçirir. Stres altındayken vücudumuz daha fazla oksijene ihtiyaç duyar. Bu ihtiyacı gidermek ve vücudumuza daha fazla kan göndermek için daha hızlı nefes alırız.

Eğer astım gibi kronik akciğer rahatsızlıklarınız varsa; stres bu rahatsızlığınızı tetikleyebilir. Kalbimiz, stres altındayken vücudumuza daha fazla kan pompalar. Stres hormonları, damarların daralmasını sağlar ve kaslara daha fazla oksijen yönlendirir. Bu sayede vücudumuz “acil durumda” harekete geçmek için kendini hazır hale getirir.

Kalbimizin çok uzun süre gereğinden fazla çalışması tansiyona da neden olabilir. Yüksek tansiyonda kalp krizi riski de artar.

Sindirim Sistemine Etkisi

Sindirim sistemimiz, stresten en çok etkilenen sistemlerden bir tanesidir. Mide ve sindirim rahatsızlıklarının en önemli nedenlerinden bir tanesi kronik sitrestir. Stres altındayken hormonlardaki hızlı artış daha hızlı nefes alıp vermemizde ve kalp ritmimizde artışa neden olur. Bu durumda sindirim sistemimizi etkiler.

Stres aynı zamanda gıdaların beden içindeki hareketini de etkiler ve ishal ile kabızlığa neden olabilir.

Kas Sistemine Etkisi

Stres, kas sistemini de etkiler. Stres altındayken vücudumuz kendini “acil durumlar” için hazırlıklı hale getirir. Bu durumda kaslar kendini sıkarak koruma moduna alır. Strese neden olan durum ortadan kalkana kadar devam eder. Eğer sürekli kendinizi stres altında hissediyorsanız kaslarınız sürekli kasılı halde kalır.

Kasların uzun süre kasılı kalması çeşitli fiziksel rahatsızlıklara neden olabilir. Bunlar baş ağrısı, bel ve omuz ağrısı olarak kendini gösterir.

Stresin Cinsellik ve Üreme Sistemine Etkisi

Stres hem bedeni hem de zihni çeşitli açılardan yoran bir durumdur. Üreme sistemimiz, artık kronikleşen stres nedeniyle zarar görebilir. Stresin kadın ve erkek üreme sistemine farklı olumsuz etkileri vardır.

Öncelikle stres, kadınlarda ve erkeklerde cinsel isteğin azalmasına neden olabilir. Kısa vadede erkeklerde testosteron üretimini artırsa da bu etki uzun sürmez. Erkekler uzun süre strese maruz kaldığında testosteron sayısında azalma meydana gelebilir. Bu da sperm üretimini etkiler ve iktidarsızlığa sebep olabilir.

Kadınlarda ise stres adet döngüsünü etkileyebilir. Bu da düzensiz, ağır veya ağrılı adetlere sebep olabilir. Kronik stres menopozun da fiziksel belirtilerini arttırabilir.

Stresin Bağışıklık Sistemine Etkisi

Stres, bağışıklık sistemimizi uyararak alarm durumuna geçirebilir. Bu uyarı, enfeksiyonlardan korunmamız için gerekli bir durum olsa da; stres hormonları zaman için bağışıklık sistemimizin zayıflamasına neden olabilir.

Aşırı stres, bağışıklık sistemimizi zayıflatarak vücudumuzu enfeksiyonlara ve virüslere karşı savunmasız bırakabilir. Kronik stres altındayken, grip ve nezle gibi hastalıklara daha sık yakalanmamızın nedeni bağışıklık sistemimizin tepkisinin azalmasıdır.

Stresi azaltarak aynı zamanda iyileşme sürecinizi hızlandırabilirsiniz.

Yorum bırakın

Please enter your comment!
Please enter your name here