Bahar aylarında havada yoğun olarak bulunan polenler, alerjik rahatsızlıklara neden olmaktadır. Hapşırık, burun akıntısı ve gözde kızarıklık gibi semptomları olan polen alerjisi özellikle çocukları etkilemektedir. Peki, polen alerjisine (bahar alerjisine) karşı ne yapılmalıdır?

Polen Alerjisi Nedir?

Alerji bağışıklık sisteminin normal durumda zararlı olmayan maddelere karşı verdiği aşırı reaksiyonlardır. Bu reaksiyonlar tüm vücutta olabildiği gibi sadece bazı belirli bölgelerde (burun, boğaz ve göz) de görülebilir.

Alerjik semptom, gözde söz konusu ise konjoktivit, üst solunum yollarında (burun ve boğaz) görülürse alerjik rinit ve akciğerde meydana geliyorsa astım denir.

Polen ise bitkilerin üremek için salgıladıkları ve rüzgarın da etkisiyle havada yayılan toz tanecikleridir. Polenler, mevsimsel alerjilerin en yaygın tetikleyicilerinden bir tanesidir. Genellikle saman nezlesi olarak bilinir ve tıptaki adı ‘mevsimsel alerjik rinittir.’

Özellikle ilkbahar aylarından itibaren ortaya çıkan burun akıntısı, burunda kaşıntısı burun tıkanıklığı, gözlerde yaşarma ve kızarıklık gibi semptomlarla kendini gösteren rahatsızlığa polen alerjisi veya mevsimsel alerjik rinit denir.

Bitkiler, her ilkbahar mevsiminden itibaren (bazı bitkiler sonbahar ve yaz aylarında) çoğalmak için toz halindeki polen tanelerini etrafa yayarlar. Rüzgarın etkisiyle yayılan polen tanecikleri, alerjik reaksiyonları olan kişilerde, polen alerjisi semptomlarına neden olur.

Havada serbest şekilde dolaşan polen tanecikleri solunum yoluyla burun, boğaz ve göze yapışarak, burada birikirler. Polen alerjisi semptomları bu aşamadan sonra görülmeye başlar.

Polen Alerjisi Belirtileri

Polen alerjisi belirtileri çoğunlukla grip ve nezle gibi üst solunum yolu hastalıklarına benzer. Polen alerjisi belirtileri özellikle polen artışının en yoğun olduğu mevsimlerde (ilkbahar, sonbahar ve yaz) kendini gösterir.

Belritiler, mevsim boyunca kendini gösterir ve kendinizi hasta, yorgun ve bitkin hissetmenize neden olabilir.

Polen alerjisi belirtileri söz konusu ise mutlaka uzman bir hekime başvurulmalıdır. Tedavi edilmeyen polen alerjisinin ilerlemesi durumunda alerjik astıma yol açabileceği unutulmamalıdır.

Polen alerjisi belirtileri:

  • burun akıntısı
  • nefes darlığı ve hırıltı
  • göz kızarıklığı ve kaşıntısı
  • hapşırık
  • göz altlarında morluk
  • öksürük
  • baş ağrısı
  • Burun bölgesinde kaşıntı (özellikle çocuklarda)
  • Uyku düzensizliği, uykusuzluk
  • Damakta ve gırtlakta kaşıntı,
  • ve en önemlisi alerjik astımdır

Polen alerjisi semptomları 4 günden az veya 4 haftadan kısa sürüyorsa ‘aralıklı alerjik rinit’; 4 günden daha fazla veya 4 haftadan daha fazla sürüyorsa ‘kalıcı alerjik rinit’ olarak tanımlanır.

Polen alerjisi, her yaştan insanda görülebilir. Fakat en yoğun olarak gelişim çağındaki çocuklarda rastlanır. Çocuklarda polen alerjisinin genetikle de ilgisi vardır. Polen alerjisine yakalanan insanların hemen hemen % 50’sinin ailesinde de alerji görülmektedir. Anne ve babasında alerjik rinit görülen çocuklarda bu oran daha yüksektir.

Araştırmalara göre hem annesi hem de babasında polen alerjisi olan çocukların % 68’inde 10 yaşından önce; % 85’inde ise 20 yaşından önce polen alerjisi görülmektedir.

Polen Alerjisinin Diğer Nedenleri

Polen alerjisine hem aileden gelen genlerle hem de çevresel etkenler neden olabilir. Bunun yanında hava kirliliği, sigara, evde hayvan beslenmesi ve bebeklere 1 yaşından önce hazır mama verilmesi olabilir.

Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Ağaç, bitki ve otlardan yayılan polenler buruna ve göze yapılabilir. Bu durumda üst solunum yolu hastalıklarına benzer semptomlar ortaya çıkar. Gözde sulanma ve kızarıklık, burun akıntısı ve kaşıntısı, burun tıkanması, boğaz kaşıntısı, boğazda yanma hissi ve hapşırma görülür.

Bu semptomlar yaşam kalitesini olumsuz etkiler. Özellikle çocuklarda uyku ve beslenme düzeni bozulabilir. Konsantrasyonun bozulması sonucu okul performansı düşebilir. Baş ağrısı, hapşırma, göz kaşıntısı nedeniyle huysuzluk görülebilir.

Polen alerjisi tedavi edilmezse sinüzit, otit ve astıma neden olabilir.

Polen alerjine karşı ne yapılmalıdır?

Polen alerjisine karşı alabileceğiniz bazı basit önlemlerle semptomları azaltmak mümkün olabilir. Polen alerjisine karşı atılacak ilk ve en önemli adım doktur tavsiyesi almak olmalıdır. Ayrıca alerji testiyle de hangi polen türüne karşı alerjinin olduğu belirlenmelidir.

Diğer yandan polen dolaşımının en yoğun olduğu sabah ve öğle saatlerine dikkat edilmelidir. Özellikle ilkbahar ve yaz aylarında açık güneşli havalarda dışarı çıkılmamalıdır.

  • Alerji mevsiminde, sosyal faaliyetler için kapalı alanları tercih edin
  • Şapka ve gözlük kullanın
  • Kıyafetlerinize polen yapışabileceği için dışarıdan geldikten sonra mutlaka üzerinizi değiştirin
  • Sık sık duş alın
  • Polenin yoğun olduğu saatlerde evinizin kapı ve pencerelerini kapalı tutun
  • Mutlaka doktor tavsiyesi alın ve ilaçlarınızı düzenli tüketin
  • Şiddetli semptomlara karşı maske kullanılabilir
  • Sigaradan ve sigara içilen ortamlardan uzak durun
  • Mümkün olduğu kadar çimenden ve çiçekli ortamlardan uzak durun

Yorum bırakın

Please enter your comment!
Please enter your name here