Fermantasyonun kimyasal tanımı: Bir maddenin bakteriler, mantarlar ve diğer mikroorganizmalar aracılığıyla, genellikle ısı vererek ve köpürerek kimyasal olarak çürümesi olayıdır. 

Sağlıklı beslenme önerileri arasında fermente gıdaların tüketimini, sık sık görmekteyiz. Fermente gıdalar ve özellikleri aslında yeni keşfedilmedi. Peki, fermente gıdaların aniden tüm dünyada bu kadar trend olmasının sebepleri neler?

Gıda ürünlerinin fermantasyonu çok eski yıllara uzanan bir üretim ve koruma yöntemidir. Buzdolabının icadı henüz yakın tarihe dayanırken, eski toplumlar özellikle zor geçen kış aylarında gıdalarının bozulmasının önlemek için fermantasyondan yararlandı.

Fermantasyon işlemi günümüzde hale peynir, şarap, lahana turşusu, yoğurt ve kefir gibi gıdaların üretiminde kullanılmaktadır.

fermente gıdalar

Fermantasyon, gıdaların bozulmadan tüketilmesinin yanında; probiyotikler bakımından zenginliğini da artırır. Bu sayede sindirim düzenlenmesine ve bağışıklık sistemine katkısının olduğu savunulmaktadır.

Son dönemde artan gıda çeşitliliği çok fazla şeker, un ve ekmek gibi basit karbonhidratların çok fazla tüketimini de beraberinde getirdi. Yeni beslenme alışkanlıkları nedeniyle floramızdaki yararlı bakteriler giderek azalırken; zararlı bakterilerin sayısı da artmaya başladı. Buna bağlı olarak depresyon, çeşitli metabolizma rahatsızlıkları ve obezite gibi günümüzde çok sık rastlanan hastalıklara yakalanma oranı da artış gösterdi.

Özetle sabah uyandığınızda kendinizi yorgun, mutsuz ve halsiz hissediyorsanız; bağırsaklarınızda yanlış giden bir şeylerin olma ihtimali yüksektir. Özellikle kış aylarından itibaren çocukların tükettiği fermente gıdalar; her doktora gittiğinizde yazılan antibiyotiklerden çok daha etkili alternatiflerdir.

Fermente Gıdalar ve Etkileri

fermente gıdaların faydaları

Fermantasyon işlemi aynı zamanda mayalama işlemidir. Mayalama işlemi, bir gıdanın içerisine, yaşayan mikro organizmalar karıştırıldığında; başka bir gıda ürününe dönüşmesi demektir.

Sütün, mayalanmasının ardından yoğurda dönüşmesini düşünün. Aynı şekilde pirinç, darı ve bulgur gibi tahıllar da mayalandıktan sonra bozaya dönüşür. Sebzelerin de mayalanması sonucunda turşu elde edilir.

Dünya çapında tüketilen fermente gıdaların bazılarını şu şekilde sıralayabiliriz: Kefir, lahana turşusu, peynir, natto, kombucha çayı, miso, salam, yoğurt, hamur masası ekmek, bira, şarap ve zeytin.

Bunun dışında kimchi, tempeh, kombucha ve yoğurt en çok tüketilen fermente gıdalar arasındadır. Bu yiyecekler, özellikle kilo vermek isteyenler tarafından diyet menülerinde tercih edilmektedir.

Fermente Gıdaların Önemi Nedir?

fermente  gıdaların faydalrı neler

Bazı gıdaların sağlığa faydalarını gösterebilmesi fermantasyonla ilgilidir. Bu açıdan fermente edilmiş gıdaların, fermente edilmemiş gıdalara göre daha faydalı olduğundan söz edilebilir.

Fermantasyonun en önemli özelliği gıdaların vücudumuza girmeden önce yararlı bakteriler tarafından sindirilmeye başlanmış olmasıdır. İçerisinde bulunan canlı bakteriler, gıdaları parçalayarak yiyeceklerin rahat sindirilmesine ve besin maddelerinin vücudumuz tarafından kolay emilmesine katkı sağlar.

Kansere karşı etkili olan B vitamininin ve demirin vücut tarafından sindirilmesi oldukça zor bir işlemdir. Fermente gıdalar tüketerek B vitamini ve demir gibi faydalı ve zor sindirilen vitamin ve minerallerin emilimi daha kolay hale getirilebilir.

Yapılan bazı araştırmalar, fermente gıdaların sindirim sistemini düzenleyici etki gördüğünü öne sürüyor. İrritabl Bağırsak Sendromu (IBS) teşhisi konulan 274 yetişkin hasta üzerinde yapılan 6 haftalık bir çalışmada; hastalara günde 125 gram yoğurt ve benzeri fermente ürünler verildi. Süreç sonunda fermente ürün tüketiminin şişkinlik ve dışkı sıklığı gibi IBS semptomlarını iyileştirdiği anlaşıldı.

Ayrıca fermente gıda tüketiminin ishal, şişkinlik, gaz ve kabızlık gibi rahatsızlıkların şiddetini azaltmada etkili olduğuna yönelik sonuçlar da elde edildi.

Fermente Gıdaların Bağışıklık Sistemine Etkileri

Fermente Gıdaların Bağışıklık Sistemine Etkileri

Bağırsaklarımızda yaşayan bakterilerin, bağışıklık sistemi üzerinde önemli etkileri vardır. Fermente gıdalar, aynı zamanda probiyotik gıdalardır ve bu özelliği nedeniyle soğuk algınlığı ve üst solunum yolu rahatsızlıkları üzerinde etkili olduğu düşünülüyor.

Fermente gıdalar aynı zamanda C vitamini, demir ve çinko bakımından zengin gıdalardır. Yapılan bir başka araştırma ise fermente gıdaların bu açıdan bağışıklık sistemine katkı sunduğunu söylüyor.

Fermente Gıdaların Sindirime Etkileri

Fermente Gıdaların Sindirime Etkileri

Fermantasyon işlemi sırasında gıdaların, yararlı bakteriler tarafından parçalandığını anlatmıştık. Fermantasyon sürecinde mayalanan gıdalar parçalanır ve diğer gıdalara göre insan vücudu tarafından daha kolay sindirilebilir.

Örnek olarak sütün içinde bulunan doğal şeker, fermantasyon işlemi sırasında glikoz ve galaktoz olarak daha basit şekerlere dönüşür ve bu sayede daha rahat sindirilir.

Yapılan bir araştırmaya göre laktoz yetersizliği olan yetişkinlerde, kefirin laktoz sindirimini ve toleransını iyileştirdiği tespit edildi.

Fermente Gıdalar ve Kalp Sağlığı

Fermente gıdalarla ilgili yapılan bazı araştırma sonuçları, probiyotiklerin kan basıncını azaltıcı etkide olduğunu ve kötü kolesterol olarak bilinen LDL kolesterolünü düşürdüğünü öne sürüyor.

Polenin Fermantasyonu: Arı Ekmeği

arı poleni ve arı ekmeği

Arı ürünlerinin her birinin farklı özellikleri ve etkileri söz konusudur. Bu özelliklerin her birinden faydalanabilmek için propolisin, arı sütünün ve arı poleninin birbirinden bağımsız olarak tüketilmesinde yarar vardır.

Arıların, çiçeklerin nektarlarından toplayarak elde ettikleri blütenpollen, içeriğindeki doğal karbonhidratlar, vitaminler, mineraller, lipitler, amino asitler sayesinde “süper gıda” olarak bilinir.

Arılar, kendilerinin ve yavrularının blütenpollen’in faydalarından yararlanabilmesi için poleni fermente ederler. Bu sayede bienenbrot oraya çıkar. Arı ekmeği, polenin fermente edilmiş halidir.

Arı ekmeğinin fermantasyonu sonucunda dış kabuğu parçalanarak içindeki değerli bileşenler açığa çıkar. Poleni bir yumurta olarak düşündüğümüzde arı ekmeği yumurtanın içini temsil eder.

arı ekmeği dozaj

Arı poleninin fermantasyonu arılar için çok önemlidir. Blütenpollen’in dış zarını salgıladıkları özel bir sıvıyla parçalayan arılar, bu sayede hem blütenpollen’in içindeki vitamin ve minerallerin açığa çıkmasını hem de daha kolay sindirilebilmesini sağlıyor.

Arı ekmeği, arılar tarafından arı poleninin fermente edilmesi sonucu ortaya çıkan doğal bir üründür ve bu bakımdan probiyotik özelliktedir.

Arı ekmeği, propolis, arı sütü, arı poleni ve ham bal vücutta birikmelere neden olmayıp doğal yollarla sindirilerek vücuttan atılan ürünlerdir. Bu nedenle yaz ve kış tüketilebilir. Burada önemli olan arı arı ekmeğinin günlük kullanım dozajıdır. Arı ekmeğinin günlük kullanım miktarı 13 yaşından büyük çocuklarda ve yetişkinlerde 6-12 adet;
13 yaşından küçük çocuklarda ise 3-6 adet kadardır.

Yorum bırakın

Please enter your comment!
Please enter your name here