Üst solunum yolu hastalıkları, enfeksiyon nedeniyle oraya çıkan grip, nezle (soğuk algınlığı), boğaz şişmesi, sinüzit ve larenjit gibi hastalıklardır. ‘Kış hastalıkları’ olarak da bilinen bu rahatsızlıklar, genel olarak burun tıkanıklığına ve boğazda iltihaba yol açmaktadır.

Üst solunum yolu hastalıkları, bağışıklık sistemi yetişkinlere göre daha zayıf olan çocuklarda daha sık görülebilir. Çocukların çoğu yılda 5-8 kez üst solunum yolu hastalıklarına yakalanmaktadır (Kreşe veya okula giden çocuklarda daha fazla olabilir). Bu durum, daha çok doktor ziyareti gerçekleştirmenize neden olabilir.

çocuk doktoru

Çocuklarda en sık görülen 9 üst solunum yolu hastalığını araştırdık. Çocukların en sık yakalandığı hastalıklar hangileri? Yakından bakalım.

Kış mevsiminin gelmesiyle çocuklarda nezle, boğaz ağrısı, sinüzit, farenjit ve larenjit gibi hastalıklar daha sık görülmeye başlar. Bununla beraber alt solunum yolu hastalıkları olarak bilinen bronşit ve zatürre gibi daha ciddi hastalıklar da söz konusu olabilir.

Havaların soğuması, hastalıkların ortaya çıkmasındaki tek etken değildir. Kış hastalıklarının artmasındaki en önemli etken virüslerdir. Cansız ortamda 48-72 saate kadar hayatta kalabilirler. Bu da sağlam bir bünyeyi hasta etmek için yeterli süreyi tanımış olur.

Virüsler Nasıl Bulaşır?

Üst solunum yolu hastalıkları (grip, nezle, sinüzit, boğaz ağrısı ve farenjit) virüsler aracılığıyla temas ya da damlacık yoluyla bulaşabilir. Peki üst solunum yolu hastalıklarına neden olan virüsler nasıl bulaşır?

Virüsün, sağlıklı bir kişiye bulaşması için virüsü taşıyan bir kişinin (hasta birinin) yanınızda hapşırması, öksürmesi hatta nefes alıp vermesi ya da size temas etmesi yeterlidir.

Üst Solunum Yolu Hastalıklarının Semptomları Nelerdir?

Üst Solunum Yolu Hastalıklarının Semptomları

Viral enfeksiyonlar, çocuklara daha kolay bulaşabilir ve hastalık daha şiddetli gerçekleşebilir. Çocukların bağışıklık sisteminin zayıf veya yetersiz olması, onların daha kolay hastalanmalarına ve semptomları daha sert hissetmelerine neden olabilir. Bu nedenle bağışıklık sistemi henüz gelişmemiş çocuklar için ciddi önlemler almak gerekebilir.

Virüs çocuğa bulaştıktan 1-3 gün sonra hastalığa neden olabilir. Hastalık ortalama 1 hafta kadar sürebilir. Bu süre içerisinde çocuklarda bazı semptomlar meydana gelebilir.

Küçük çocuklarda ve bebeklerde huzursuzluk, iştahsızlık, burun tıkanıklığı, kusma (bazen) ve ishal

Yaşça daha büyük olan çocuklarda burun akıntısı, burun tıkanıklığı, boğaz ağrısı ya da boğaz kaşıntısı, halsizlik, geniz akıntısı, öksürük ve hapşırık görülebilir.

Nezle (Soğuk Algınlığı)

Nezle, virüslerin neden olduğu bulaşıcı bir hastalıktır. Kış aylarında yoğun olarak görülse de aslında yılın her mevsimi görülebilir. Normal bir nezle, genel olarak 10 gün içerisinde iyileşebilir. Özellikle mevsim geçişlerinde (ilkbahar ve sonbahar mevsimlerinde) veya sert ısı değişikliklerinde görülebilir.

Nezle hemen hemen herkeste görülebilen bir hastalıktır. Herkes yılda bir veya iki kez nezle olabilir. Hastalığın yaş ya da cinsiyetle ilgisi yoktur. Bağışıklık sistemi daha zayıf olan kişilerin nezleye (hatta bronşit veya zatürreye) yakalanma ihtimalinin daha yüksek olduğundan söz edilebilir.

Çocuklarda Nezle (Soğuk Algınlığı)

çocuklarda nezle

Çocukların, nezleye karşı duyarlılığı daha fazladır. Virüs bulaştıktan birkaç saat sonra hastalık semptomları görülebilir.

Nezle semptomları burun akıntısı ve kaşıntısı, hapşırma, burun tıkanıklığı ve gözlerde sulanma gibi belirtilerdir. Bunlara ek olarak baş ağrısı, gözlerde şişme, öksürme ve hırıltı da söz konusu olabilir.

Sinüzit, orta kulak iltihabı, zatürre gibi hastalıklar söz konusuysa iyileşme süreci uzayabilir ve semptomların şiddeti artabilir.

Grip (İnfluenza)

Grip de nezle gibi viral enfeksiyon sonucu oluşan bir üst solunum yolu hastalığıdır. Gribin semptomları, nezleye göre daha şiddetlidir.

Grip, influenza virüsünün neden olduğu bir hastalıktır. Damlacık yoluyla bulaşır. Hasta olan bir kişinin tükürüğü, virüsün bulaşmasına neden olabilir.

Gribe neden olan virüsler, genel olarak sonbahar aylarının sonlarında etkili olur. Özellikle kapalı ve sisli hava, yağışlı geçen günler grip salgınına neden olabilir.

Grip genellikle bağışıklık sistemi zayıf kişilerde, çocuklarda ve yaşlılarda etkili olabilir. Okul, işyeri, toplu taşıma araçları ve kreş gibi kapalı mekanlar virüsün bulaşması için ideal ortamlardır.

Özellikle sonbahar ve kış aylarında sinema, tiyatro ve toplu taşıma araçları gibi kapalı alanlar için ekstra önlem almakta büyük yarar vardır.

Grip virüsü, sağlıklı bir kişiye bulaştığında 1-3 içinde semptomlarını gösterebilir. Gribin semptomları ateş, titreme, eklem ve kaslarda ağrı, halsizlik, mide bulantısı, boğaz ağrısı, şiddetli öksürük, boğazda kaşıntı ve yanma hissi olabilir. Ciddi halsizlik yaşanacağı için hasta, hastalık sürecini yatarak geçirmek isteyebilir.

Grip semptomları normalde 4-5 gün içerisinde şiddetini azaltabilir. Hastalık, 1 hafta içerisinde iyileşebilir. Fakat zatürre, sinüzit ve orta kulak iltihabı gibi hastalıklar söz konusu ise iyileşme süreci uzayabilir. Hatta hastalık daha riskli hale gelebilir. Bu aşamaya gelmeden doktora başvurmak çok önemlidir.

Grip ve Nezle Arasındaki Fark

Grip ve Nezle Arasındaki Fark

Grip, çoğu zaman nezle (soğuk algınlığı) iler karıştırılır. Fakat 2 hastalık birbirinden farklıdır ve tedavisi için nezlenin gripten farkı iyi bilinmelidir.

Gripte genellikle yüksek ateş ve baş ağrısı görülür. Nezlede ise ateş görülmez ve baş ağrısı nadiren söz konusudur.

Hapşırma, nezlenin belirgin semptomlarındandır. Grip olan kişilerde hapşırık sık görülmez.

Nezle ve gripte de öksürük söz konusudur. Fakat grip olan kişilerde daha şiddetli öksürük görülebilir.

Nezle olan çocuklarda hafif halsizlik söz konusu olsa da bu durum çocukların günlük işlerini devam ettirmelerini etkilemez. Gripte ise belirgin bir halsizlik vardır ve birkaç hafta sürebilir.

Nezlede boğaz ağrısı sıklıkla görülebilir. Boğaz ağrısıyla birlikte boğazda kaşıntı hissi de söz konusu olabilir. Gripte ise boğaz ağrısı daha az görülür.

Çocuklarda Boğaz Ağrısı

Çocuklarda boğaz ağrısı, virüslerin boğazda enfeksiyona neden olması sonucu oluşur. Genel olarak nezle ve boğaz iltihabıyla birlikte de görülebilir. Yine de çocuklarda boğaz ağrısının kesin nedenini öğrenmek için doktora görünmekte yarar vardır.

Boğaz ağrısının habercisi aynı bölgede meydana gelen kaşıntı hissidir. Boğaz kaşıntısına (gıcıklanmasına) hemen önlem alınırsa, boğaz ağrısı engellenebilir.

Boğaz ağrısı özellikle okul öncesi yaştaki çocuklarda daha sık görülmektedir. Virüslerin neden olduğu enfeksiyonlara bağlı olarak ortaya çıkan boğaz ağrısının burun akıntısı, hapşırık, öksürük gibi semptomları görülür.

Boğaz ağrısında neden olan enfeksiyon, bademciklere de yerleşebilir. Bu durum hastalığın semptomlarının artmasına neden olabilir. Boğaz ağrısına ek olarak ateş, bademcilerde şişme ve yutkunma zorluğu ortaya çıkabilir.

Çocuklarda Boğaz Ağrısı Tedavisi

Çocuklarda Boğaz Ağrısı

Çocuklarda boğaz ağrısı söz konusuysa antibiyotik tedavisinde başlamadan önce doktora başvurmakta yarar vardır.

Boğaz enfeksiyonu kapan çocukların öncelikle bol sıvı tüketmesi ve dinlenmesi gerekmektedir. Bununla beraber bademciklerdeki iltihap, boğaz ağrısına neden olacağı için çocukların katı gıdayla beslenmesi zorlaşabilir. Bunun için hastalık iyileşene kadar püre ve çorba gibi daha yumuşak gıdalar tüketilebilir.

Tedavi için ilaç kullanmaya başlamadan önce mutlaka doktorunuza danışmayı unutmayın.

Çocuklarda Orta Kulak İltihabı

Nezle, boğaz ağrısı veya üst solunum yolu hastalıkları sonucu orta kulakta enfeksiyon oluşabilir. Hastalığın nedeni östaki borusunun (burun ve boğaz ile orta kulağı birbirine bağlayan bölüm) tıkanması ve iltihabın oluşmasıdır. Ortak kulak iltihabının diğer adı “otisis media”dır.

Ortak kulak iltihabı, genel olarak çocuklarda görülen bir üst solunum yolu hastalığı olmasına rağmen, bazı durumlarda yetişkinlerde de görülebilir. Çocuklarda, yetişkinlere göre daha ağrılı geçebilir.

Orta Kulak İltihabının Nedenleri

Orta Kulak İltihabının Nedenleri

Ortak kulak iltihabının nedeni östaki borusunun tıkanarak, iltihaba zemin hazırlamasıdır. Hastalığın çocuklarda daha sık görülmesinin nedeni östaki borusu, geniz eti, yaş, prematüre doğum, sigara dumanı ve mevsimsel olabilir.

Orta kulak iltihabı 6 ay ile 2 yaş arasında çocuklarda daha sık görülebilir. Özellikle bu yaşlarda olup, kreşe giden çocuklar için ekstra önlem almak gerekebilir.

Orta Kulak İltihabının Belirtileri

Ortak kulak iltihabının belirtileri çocuklarda ve yetişkinlerde farklıdır. Sonbahar ve kış ayları, orta kulak iltihabının daha sık görüldüğü dönemlerdir. Orta kulak iltihabı iyileşme süreci, hastalığın şiddetine göre değişebilir. Kendiliğinden iyileşebildiği gibi, semptomlar ağırlaşarak daha şiddetli hale de gelebilir.

Çocuklarda Orta Kulak İltihabı Belirtileri

Çocuklarda orta kulak iltihabı belirtileri genel olarak şu şekildedir: kulak ağrısı, uykusuzluk, halsizlik, huzursuzluk, duyma sorunları, denge kaybı, yüksek ateş, kulakta akıntı, iştahsızlık, kulak içinde ve çevresinde kaşıntı.

Orta Kulak İltihabı Çeşitleri

Orta kulak iltihabının farklı çeşitleri vardır. Bunlar akut orta kulak iltihabı, sıvı orta kulak iltihabı ve kronik orta kulak iltihabıdır.

Akut Orta Kulak İltihabı

Akut orta kulak iltihabı, kulakta şişmeye ve kızarıklığa neden olabilir. Hastalığın semptomları arasında ateş ve kulak ağrısı da görülebilir.

Sıvı Orta Kulak İltihabı

Akut orta kulak iltihabının ardından görülebilir. Orta kulak boşluğuna sıvı dolmasıyla oluşur. Genellikle okul öncesi yaştaki çocuklarda görülür.

Sıvı orta kulak iltihabının belirtilerini fark etmek oldukça güçtür. İşitme kaybına neden olabilir. Bu nedenle sıvı orta kulak iltihabı geçiren çocuklar işitme güçlüğü çekebilir. Bu durum, çocukların sosyal ilişkilerini ve okul başarısını etkileyebilir.

Sıvı orta kulak iltihabında doktora başvurmakta gecikilmemelidir.

Kronik Orta Kulak İltihabı

Kronik orta kulak iltihabı orta kulak boşluğunun ve östaki borusunun kronik olarak iltihaplanması nedeniyle oluşur.

Orta kulak iltihabının belirtileri: Kulakta akıntı, kulak zarının delinmesi ve işitme kaybı olabilir.

Kulak akıntısı, 3 aydan fazla bir süre devam ederse, kronikleşmesi söz konusu olabilir. Orta kulaktaki iltihap, gelişerek diğer dokulara zarar verebilir. Bu da kulak ağrısına ve yüksek ateşe neden olabilir.

Sinüzit Nedir?

çocuklarda sinüzit

Sinüzit, iltihaplı dokunun yüz kemiklerinin içerisinde birikmesi sonucu oluşan bir üst solunum yolu hastalığıdır. Sinüzit belirtileri burun tıkanıklığı, burun ve geniz akıntısı, baş ağrısı ve koku almada güçlüktür.

Sinüsler yanak, burun, alın, göz çevresi ve geniz bölgesindeki kemiklerin içerisinde yer alan hava boşluklarıdır. Bu boşlukların sıvıyla dolması sinüzite neden olmaktadır.

Sinüsler burun ve boğaz bölgesini toz parçacıkları ve bakterilerden temizleme görevi görür. Sinüsler, günde yaklaşık yarım litre mukus salgılarlar. Mukus, burun bölgesinde hareket ederek havayla taşınan partikülleri süpürür. Daha sonra boğaza doğru süzülerek yutulur. Mukus tarafından toplanan bakteriler ve partiküller mideye iner, burada mide asidi tarafından parçalanarak etkisiz hale getirilir.

Sinüzit Belirtileri Nelerdir?

Sinüzit belirtileri kişiden kişiye değişkenlik gösterebilir. Bilinen en yaygın sinüzit belirtisi baş veya alın bölgesinde ağrının oluşmasıdır. Fakat sinüzitin neden olduğu ağrı bundan çok daha şiddetlidir.

Sinüzit belirtileri arasında genel olarak burun tıkanıklığı, ses kısılması veya bozulması, yüzde şişlik hissi ve burun akıntısıdır.

Sinüzit semptomları;

  • Gece veya uyandıktan sonra ortaya çıkan inatçı öksürüğe,
  • Koyu kıvamlı burun akıntısına,
  • Göz çevresinde ağrıya,
  • Ağız kokusuna, koku alma bozukluğuna,
  • Mide bulantısına ve kusmaya,
  • Burun tıkanıklığına ve horlamaya,
  • Geniz akıntısına,
  • Boğazda yanmaya,
  • Uzun süre baş ağrısına neden olabilir.

Çocuklarda Larenjit

çocuklarda larenjit

Larenjit hastalığı çocuklarda ve yetişkinlerde gırtlak ya da lariksin (Larynx) adı verilen ‘ses kutusunun’ iltihaplanması nedeniyle oluşur.

Larenjit nedeniyle çocukların boğazı iltihaplanabilir. Bu iltihaplanma genellikle geçicidir. Fakat ses telleri aşırı zarar görürse, uzun süreli bir hasar (boğuk ses) söz konusu olabilir.

Çocuklarda larenjit nedeniyle meydana gelen ses kısıklığı ve iltihaplanma 2-3 haftadan fazla sürerse doktora başvurulması önerilmektedir.

Çocuklarda Larenjitin Nedenleri

Larenjit nedeniyle ses tellerinde oluşan ödem, çocuklarda sesin değişmesine ve ağrıya neden olabilir.

Larenjit nedeniyle boğazlar şişebilir. Bu da sesin, boğazdan daha zor geçmesine neden olabilir.

Nezle ve grip gibi viral enfeksiyonlar larenjit hastalığının en önemli nedenlerindendir. Gerekli önlemler alınmadığı durumlarda, kronik larenjite dönüşebilir.

Larenjite karşı alınabilecek en iyi önlem doktor muayenesi, kişisel bakıma özen göstermek ve dinlenmektir.

Çocuklarda larenjit nedenleri:

Virüs ve bakteriye bağlı solunum yolu enfeksiyonu

Reflü,

Sigara kullanımı ve sigara dumanına maruz kalmak,

Çeşitli alerjiler

Larenjit Semptomları

Larenjit, yetişkinlerde ve çocuklarda farklı semptomlara neden olabilir. Yetişkinlerde ses kısıklığı, konuşma zorluğu, boğaz ağrısı, düşük ateş ve sürekli öksürük görülebilir.

Larenjit semptomları aniden başlar ve 2-3 güç içerisinde şiddetlenerek devam eder. Hastalık 3 hafta kadar sürebilir. Bu süre içinde iyileşmezse, bu durum farklı bir hastalığın habercisi olabilir.

Larenjit, bu semptomlarla da birlikte görülebilir:

Baş ağrısı, burun akması, yutkunmada zorluk, yorgunluk ve halsizlik

Çocuklarda larenjit semptomları yetişkinlerden farklı olabilir. Larenjit, çocuklarda ses kısılması, öksürük ve ateş olarak kendini gösterebilir.

Bunlar hafif bir hastalığın habercisi olsa da önlem alınması çok önemlidir.

Çocuklarda Farenjit ve Nedenleri

çocuklarda farenjit

Farenjit, genel olarak nezleyle birlikte görülen boğaz yanması, yutkunmada zorluk, boğaz ağrısı ve boğaz kaşıntısı gibi semptomları olan bir üst solunum yolu hastalığıdır. Boğaz ağrısı ve boğaz iltihabının tıptaki adı farenjittir.

Farenjit, bakteriler yoluyla bulaşan bir hastalık türüdür. Farenjite yakalanan çocuklarda boğaz ağrısı, boğazda yanma hissi, öksürük, ateş, boğazda kuruluk, boğazda kaşınma hissi, yorgunluk, halsizlik ve eklem ağrısı görülebilir.

Çocuklarda sıklıkla görülebilen bir kış hastalığıdır. Kolay bulaşması sebebiyle özellikle okula giden çocuklar için ekstra önlem almak gerekebilir. Farenjit çocuklarda genel olarak 2 ila 12 yaşlarında görülmektedir.

Farenjite Neden Olan Hastalıklar

Bazı hastalıklar çocuklarda farenjite neden olabilir;

  • Kızamık,
  • Suçiçeği,
  • Öksürük,
  • Boğmaca,
  • Beta enfeksiyonu,
  • Grip (influenza enfeksiyonu)

Ayrıca sık sık nezleye ve sinüzite yakalanan çocuklarda farenjit görülme olasılığı daha fazla olabilir. Bunun yanında sigara içenlerde ve sigara dumanına maruz kalan kişilerde de farenjit görülebilir.

Çocuklarda Bronşit ve Semptomları

çocuklarda bronşit

Bronşit, akciğerdeki bronşiol adı verilen küçük hava keseciklerinin enfeksiyon kapması sonucu ortaya çıkan bir üst solunum yolu hastalığıdır. Özellikle kış ve ilkbahar aylarında daha çok rastlanır.

Bronşiollerin enfeksiyon kapması, iltihaplanmaya neden olur. İltihaplanma ise bronşiyollerde daralmaya yol açarak akciğer kapasitesinin azalmasına neden olur. Bu nedenle bronşit hastalarının nefes alıp vermesi zorlaşır.

Bronşite çoğunlukla “Respiratuvar Sinsisyal Virüs (RSV) adı verilen bir virüs neden olur. Çoğunlukla 2 yaş ve altı çocuklarda görülür. Buna Akut Bronşit Hastalığı denir.

Bronşit Semptomları Neler?

  • Çocuklarda bronşitin en önemli semptomları üst solunum yolu enfeksiyonlarıdır. Bronşit semptomları genellikle hapşırma ve burun akıntısı gibi basit belirtilerdir.
  • Bronşite yakalanan çocuklarda yüksek ateş ve iştahsızlık söz konusu olabilir.
  • Bronşiyollerin dolması nedeniyle tıkanıklık ve nefes alıp vermede zorluk yaşanabilir.
  • Solunum sıkıntısı nedeniyle geçici öksürük krizleri yaşanabilir.
  • Akciğer kapasitesindeki daralma nedeniyle hırıltı gözlenebilir.

Çocuklarda Zatürre

çocuklarda zatürre

Çocuklarda zatürre, virüs veya bakteriler nedeniyle akciğerde oluşan enfeksiyonun, iltihaplanmaya yol açmasıyla oluşur.

Zatürre, daha çok küçük yaştaki çocukları tehdit eden (daha çok 5 yaşın altındaki çocuklarda görülür) ve önlem alınması gereken bir üst solunum yolu hastalığıdır.

Zatürreye neden olan virüs ve bakteriler kişiden kişiye hava yoluyla bulaşabilir. Bu nedenle hastalığın en sık bulaştığı noktalar ev, işyeri ve okul gibi kapalı alanlardır. Zatürreye neden olan virüs ve bakteriler, eşyalar aracılığıyla da bulaşabilir.

Zatürre, tehlikeli bir kış hastalığıdır. Grip salgınlarının yaygın olduğu dönemlerde artış gösterir. Ani sıcaklık değişikliklerinin yaşandığı kış ve ilkbahar ayları, en çok dikkat edilmesi gereken dönemlerdir.

0-1 Yaş Aralığındaki Çocuklara Dikkat

Uzmanlara göre zatürre 0-1 yaş arası çocuklar (bebekler) için büyük tehdit. Virüs ve bakteriler aracılığıyla bulaşan zatürreye karşı özellikle kış ve ilkbahar aylarında ekstra önlem alınmasında yarar vardır.

Bağışıklık sistemi zayıf olan çocukların, zatürreye yakalanma ihtimali de yüksektir. Özellikle, 0-1 yaş arasındaki çocuklarda öksürük refleksleri oldukça zayıftır. Göğüs kafesini tam kullanamadıkları için öksürerek mikropları dışarı atamazlar. Bu da mikropların vücutta kalmasına neden olur.

Zatürre Belirtileri (semptomları) Nelerdir?

Çocuklarda zatürre semptomları genel olarak yüksek ateş, öksürük, hızlı nefes alıp verme, halsizlik ve nefes alıp vermede zorluktur. Çocuklarda bu belirtiler söz konusu ise doktora başvurmakta gecikilmemelidir.

Zatürreye Karşı Ne İyi Gelir?

Çocukta veya yetişkinde zatürre belirtilerinden herhangi biri söz konusu ise öncelikte yapılması gereken doktora başvurmaktır. Tedavi sürecinde alınacak bazı önlemler zatürreye karşı etkili olabilir.

Bunun dışında tedavi süresi boyunca istirahat edilmeli ve kalabalık alanlardan uzak durulmalıdır.

Kış aylarında hastalık riski daha fazla olduğundan çocukların kapalı alanlarda gereğinden fazla bulunmaması önemlidir.

Tedavi süresi boyunca çocukların bulundukları alan sık sık havalandırılmalıdır.

Çocukların düzenli ve sağlıklı beslenmesi zatürreye karşı iyi bir önlemdir. Çocukların doğal besinle beslenmeleri sağlanmalıdır.

Çocukların yanında kesinlikle sigara içilmemelidir.

Yorum bırakın

Please enter your comment!
Please enter your name here